Lipiec to miesiąc, w którym szczególnie należy zwrócić uwagę na wpływ wysokich temperatur na bezpieczeństwo pracy. Upał zwiększa ryzyko odwodnienia, osłabienia, spadku koncentracji, omdleń oraz wypadków wynikających z błędów i zmęczenia.
Dotyczy to zarówno prac wykonywanych na otwartej przestrzeni, jak i pracy w halach, magazynach, kuchniach, warsztatach, pomieszczeniach biurowych czy przy maszynach emitujących dodatkowe ciepło.
W tym miesiącu warto połączyć działania bieżące związane z ochroną przed upałem z przeglądem dokumentacji powypadkowej i ocen ryzyka zawodowego.
W lipcu nie występują stałe, ogólne terminy sprawozdawcze związane z BHP. Jest to jednak dobry moment na sprawdzenie, czy zostały wykonane działania wynikające z wcześniejszych zdarzeń wypadkowych, protokołów powypadkowych oraz ocen ryzyka zawodowego.
Warto również zweryfikować, czy firma jest przygotowana organizacyjnie na pracę w wysokiej temperaturze, szczególnie w kontekście planowanych zmian w przepisach od 2027 roku.
Obecnie przepisy BHP nie określają jednej ogólnej maksymalnej temperatury, w której praca może być wykonywana w pomieszczeniach. Pracodawca ma jednak obowiązek organizować pracę w sposób bezpieczny i reagować, jeżeli warunki atmosferyczne pogarszają warunki pracy. Ministerstwo wskazuje m.in. możliwość zapewnienia napojów, dodatkowych przerw, klimatyzowanych miejsc odpoczynku czy zmian organizacyjnych.
Projekt zmian w ogólnych przepisach BHP przewiduje, że od 1 stycznia 2027 r. w pomieszczeniach pracy temperatura nie powinna przekraczać 35°C, chyba że względy technologiczne na to nie pozwalają. Przy ciężkiej pracy fizycznej wykonywanej na otwartej przestrzeni projekt przewiduje próg 32°C. Po przekroczeniu tych wartości praca miałaby nie być wykonywana.
Projekt zakłada również wcześniejsze działania prewencyjne: po przekroczeniu 28°C w pomieszczeniu pracy, a przy pracach związanych z wysiłkiem fizycznym już po przekroczeniu 25°C, pracodawca miałby podejmować rozwiązania techniczne lub organizacyjne ograniczające wpływ temperatury na zdrowie pracowników. Przy pracy na otwartej przestrzeni projekt przewiduje działania organizacyjne po przekroczeniu 25°C.
Z punktu widzenia pracodawcy warto potraktować lipiec 2026 jako moment przygotowawczy: sprawdzić, które stanowiska są najbardziej narażone na wysoką temperaturę, jakie rozwiązania już funkcjonują i co trzeba będzie uporządkować przed wejściem nowych wymagań.
Zalecenia powypadkowe nie powinny kończyć się na wpisie w protokole. Każde działanie wskazane po wypadku powinno mieć określony termin realizacji, osobę odpowiedzialną oraz potwierdzenie wykonania.
W lipcu zweryfikuj:
– czy wszystkie zalecenia z protokołów powypadkowych zostały wykonane,
– czy wdrożone działania faktycznie ograniczyły ryzyko podobnych zdarzeń,
– czy konieczna była aktualizacja instrukcji, procedur lub oceny ryzyka,
– czy pracownicy zostali poinformowani o zmianach,
– czy w dokumentacji znajdują się dowody realizacji działań, np. zdjęcia, notatki, protokoły odbioru, potwierdzenia szkoleń.
Sama dokumentacja powypadkowa nie wystarczy. Najważniejsze jest to, czy po wypadku realnie zmieniono warunki pracy.
Jeżeli w zakładzie wystąpiły wypadki przy pracy, sprawdź, czy dokumentacja została zamknięta nie tylko na poziomie protokołu powypadkowego, ale również w zakresie statystycznych kart wypadków.
Weryfikacji wymagają szczególnie:
– czy karta statystyczna została sporządzona dla właściwego zdarzenia,
– czy dane są spójne z protokołem powypadkowym,
– czy przesłano wymaganą część dokumentu,
– czy część II została uzupełniona wtedy, gdy było to konieczne,
– czy dokumenty zostały zachowane w aktach zakładu.
To jeden z tych obowiązków, który łatwo przeoczyć, zwłaszcza gdy po wypadku „najpilniejsze” działania zostały już wykonane.
Lipiec to dobry moment na spokojny przegląd ocen ryzyka zawodowego, szczególnie w kontekście zmian organizacyjnych, nowych stanowisk, nowych substancji, maszyn lub zdarzeń wypadkowych.
Sprawdź:
– czy oceny ryzyka obejmują aktualnie wykonywane czynności,
– czy uwzględniają rzeczywiste warunki pracy, a nie stan sprzed kilku lat,
– czy wprowadzono nowe maszyny, narzędzia lub materiały,
– czy wystąpiły wypadki, zdarzenia potencjalnie wypadkowe lub skargi pracowników,
– czy uwzględniono ryzyko związane z wysoką temperaturą, pracą na zewnątrz i odwodnieniem.
Ocena ryzyka zawodowego powinna żyć razem z zakładem. Jeżeli zmieniła się praca, zmienić powinna się również dokumentacja.
Wysoka temperatura wpływa nie tylko na komfort pracy, ale przede wszystkim na bezpieczeństwo. Pracownik zmęczony upałem wolniej reaguje, szybciej się męczy, ma większe problemy z koncentracją i częściej popełnia błędy.
Dlatego w lipcu warto sprawdzić nie tylko dostęp do wody, ale całą organizację pracy w czasie wysokich temperatur: przerwy, wentylację, pracę na zewnątrz, ekspozycję na słońce, odzież roboczą oraz możliwość przesunięcia najcięższych zadań na chłodniejsze godziny.
Dobre przygotowanie do upałów to nie „miły dodatek”, tylko realny element profilaktyki wypadkowej.
Sprawdź, czy pracownicy mają stały dostęp do wody lub napojów przez całą zmianę roboczą. W przypadku pracy w pomieszczeniach obowiązek zapewnienia napojów pojawia się m.in. wtedy, gdy temperatura przekracza 28°C, a przy pracy na otwartej przestrzeni, gdy temperatura przekracza 25°C. Napoje powinny być dostępne przez cały czas pracy.
W praktyce zwróć uwagę na:
– ilość dostępnej wody,
– miejsce jej przechowywania,
– dostępność dla pracowników mobilnych i terenowych,
– uzupełnianie zapasów w trakcie dnia,
– informowanie pracowników, gdzie mogą pobrać napoje.
Dostęp do wody nie powinien zależeć od dobrej woli przełożonego ani od tego, czy ktoś „zdążył kupić zgrzewkę”.
Zweryfikuj, w których pomieszczeniach temperatura wzrasta najbardziej. Dotyczy to szczególnie hal produkcyjnych, magazynów, pomieszczeń bez klimatyzacji, stanowisk przy maszynach, kuchni, warsztatów oraz pomieszczeń z ograniczoną wymianą powietrza.
Sprawdź:
– czy działa wentylacja,
– czy nawiewy i kratki nie są zasłonięte,
– czy klimatyzacja jest sprawna i czyszczona,
– czy okna, rolety lub osłony ograniczają nagrzewanie,
– czy stanowiska nie są zlokalizowane bezpośrednio przy źródłach ciepła.
Warto prowadzić proste notatki z pomiarów temperatury w najbardziej obciążonych miejscach. To ułatwia późniejszą ocenę, czy problem jest incydentalny, czy stały.
Podczas wysokich temperatur przerwy powinny realnie umożliwiać regenerację. Sama przerwa „na papierze” nie wystarczy, jeżeli pracownik spędza ją w tym samym nagrzanym środowisku.
Sprawdź:
– czy pracownicy mogą odpocząć w chłodniejszym lub zacienionym miejscu,
– czy najcięższe prace można przesunąć na wcześniejsze godziny,
– czy możliwa jest rotacja pracowników,
– czy tempo pracy nie zwiększa ryzyka przegrzania,
– czy osoby pracujące samotnie są objęte dodatkowym nadzorem.
W przypadku prac szczególnie obciążających warto rozważyć krótsze, częstsze przerwy zamiast jednej dłuższej.
Praca na zewnątrz w lipcu wymaga szczególnej kontroli. Dotyczy to m.in. budów, prac drogowych, załadunku, rozładunku, prac porządkowych, serwisowych i transportowych.
Oceń:
– czy pracownicy mają dostęp do cienia,
– czy mogą korzystać z nakrycia głowy i odpowiedniej odzieży,
– czy mają możliwość schłodzenia się w przerwach,
– czy praca nie odbywa się przez wiele godzin w pełnym słońcu,
– czy zapewniono ochronę przed odwodnieniem i przegrzaniem.
Warto również przypomnieć przełożonym, że upał może być czynnikiem zwiększającym ryzyko wypadków komunikacyjnych, błędów operatorów i zdarzeń przy obsłudze maszyn.
Pracownicy powinni wiedzieć, jak rozpoznać pierwsze objawy przegrzania i jak reagować. Krótkie przypomnienie zasad może mieć większą wartość niż kolejny dokument w segregatorze.
W komunikacie dla pracowników warto uwzględnić:
– regularne picie wody,
– unikanie pracy w pełnym słońcu, gdy można ją przeorganizować,
– zgłaszanie osłabienia, zawrotów głowy lub nudności,
– reagowanie na nietypowe zachowanie współpracownika,
– zasady udzielania pierwszej pomocy przy podejrzeniu przegrzania.
Przypomnienie powinno trafić również do kierowników i brygadzistów, bo to oni najczęściej decydują o tempie pracy, przerwach i organizacji zadań w danym dniu.
W tym miesiącu udostępniamy:
– checklistę „Praca w upał – kontrola warunków pracy” – POBIERZ
– krótką instrukcję dla pracowników: objawy przegrzania i odwodnienia – POBIERZ
